Guide · VPD
VPD คืออะไร · คู่มือคุมความชื้นห้องปลูกผักใบ
VPD (Vapor Pressure Deficit) คือ ความต่างระหว่างไอน้ำที่อากาศ "รับได้เต็มที่" กับไอน้ำที่ "มีอยู่จริง" หน่วยเป็นกิโลปาสคาล (kPa) — พูดง่าย ๆ คือ อากาศแห้งแค่ไหนในความรู้สึกของใบ
ห้องปลูกผักใบในระบบปิดของ NÜXGROW ตั้ง VPD อากาศไว้ที่ 0.8–1.1 kPa และคุมให้อุณหภูมิใบห่างจากจุดน้ำค้างอย่างน้อย 3 °C
01
ทำไมต้องดู VPD ไม่ใช่ดูแค่ความชื้น
ความชื้นสัมพัทธ์ (RH) 70% ที่ 20 °C กับที่ 28 °C ไม่เท่ากันในความรู้สึกของใบ เพราะอากาศร้อนรับไอน้ำได้มากกว่า
VPD รวมอุณหภูมิกับความชื้นเป็นตัวเลขเดียว จึงบอกได้ตรงกว่าว่าใบกำลังคายน้ำมากหรือน้อย
- VPD ต่ำเกินไป (อากาศชื้นจัด) → ใบคายน้ำน้อย และน้ำเสี่ยงเกาะใบ
- VPD สูงเกินไป (อากาศแห้ง) → ใบคายน้ำเร็ว ต้นเสี่ยงขาดน้ำ
02
VPD อากาศ กับ VPD ใบ ต่างกันยังไง
- VPD อากาศ คิดจากอุณหภูมิอากาศ
- VPD ใบ คิดจากอุณหภูมิใบ — ใต้ไฟ LED ใบมักเย็นกว่าอากาศ 1–2 °C ทำให้ VPD ใบต่ำกว่า VPD อากาศ
- เครื่องคิดบนหน้า /tools ให้ใส่ "ใบต่างจากอากาศ" เพื่อคิดทั้งสองค่า
03
คิด VPD 3 ขั้น
- หาความดันไออิ่มตัวที่อุณหภูมิ T: es(T) = 0.61094 × e^(17.625·T ÷ (T + 243.04)) kPa
- หาไอน้ำที่มีจริง: ea = es(Tอากาศ) × RH ÷ 100
- VPD อากาศ = es(Tอากาศ) − ea · VPD ใบ = es(Tใบ) − ea
04
ตัวอย่างคิด (ใบเย็นกว่าอากาศ 1.5 °C)
| อากาศ | RH | VPD อากาศ | VPD ใบ | จุดน้ำค้าง | ใบห่างจุดน้ำค้าง | อ่านผล |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 24 °C | 70% | 0.89 kPa | 0.64 kPa | 18.2 °C | 4.3 °C | ✅ อยู่ในช่วง 0.8–1.1 และห่างจุดน้ำค้างเกิน 3 °C |
| 24 °C | 65% | 1.04 kPa | 0.78 kPa | 17.0 °C | 5.5 °C | ✅ อยู่ในช่วง ด้านแห้ง |
| 26 °C | 80% | 0.67 kPa | 0.38 kPa | 22.3 °C | 2.2 °C | ⚠️ ชื้นเกิน และใบใกล้จุดน้ำค้าง → ลดความชื้นหรือเพิ่มลมก่อน |
05
จุดน้ำค้าง · ตัวเลขที่คนมักลืม
จุดน้ำค้างคืออุณหภูมิที่ไอน้ำในอากาศเริ่มกลั่นเป็นหยดน้ำ ถ้าใบเย็นลงใกล้จุดนี้ น้ำจะเกาะใบ ซึ่งเป็นสภาพที่เชื้อราชอบ
ห้องของเราจึงดู "ใบห่างจุดน้ำค้าง" คู่กับ VPD เสมอ และเตือนเมื่อห่างน้อยกว่า 3 °C
06
ค่าอ้างอิงนี้ใช้กับห้องของคุณได้แค่ไหน
ช่วง 0.8–1.1 kPa เป็นค่าตั้งผักใบในห้องปลูกระบบปิดของ NÜXGROW เป็นเครื่องคิดประกอบ ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะห้องของคุณ — พืชแต่ละชนิด แต่ละระยะ และแต่ละระบบต้องการไม่เท่ากัน ดูรายพืชได้ที่คลังพืช 209 ชนิด หรือปรึกษาทีม
07 FAQ
คำถามที่พบบ่อย
VPD คืออะไร
VPD คือความต่างระหว่างไอน้ำที่อากาศรับได้เต็มที่กับไอน้ำที่มีจริง หน่วย kPa ใช้บอกว่าอากาศแห้งแค่ไหนในความรู้สึกของใบ
VPD ผักใบควรเท่าไหร่
ห้องปลูกผักใบในระบบปิดของ NÜXGROW ตั้ง VPD อากาศไว้ 0.8–1.1 kPa และให้ใบห่างจุดน้ำค้างอย่างน้อย 3 °C · ค่าเหมาะจริงขึ้นกับชนิดพืชและระบบของแต่ละห้อง
คิด VPD ยังไง
ใช้อุณหภูมิกับความชื้นสัมพัทธ์ หาความดันไออิ่มตัวด้วยสูตร Tetens แล้วลบไอน้ำที่มีจริง หรือใช้เครื่องคิด VPD ภาษาไทยที่ nuxgrow.com/tools ได้ฟรี
VPD อากาศกับ VPD ใบต่างกันไหม
ต่างกัน ใต้ไฟ LED ใบมักเย็นกว่าอากาศ 1–2 °C ทำให้ VPD ใบต่ำกว่า VPD อากาศ
ความชื้นสูงแต่ VPD ปกติ เป็นไปได้ไหม
เป็นไปได้ เพราะ VPD ขึ้นกับอุณหภูมิด้วย อากาศที่อุ่นกว่ารับไอน้ำได้มากกว่า RH เท่าเดิมจึงให้ VPD สูงขึ้น
ทำไมต้องดูจุดน้ำค้างด้วย
ถ้าอุณหภูมิใบลงไปใกล้จุดน้ำค้าง น้ำจะเกาะใบ ซึ่งเสี่ยงโรคเชื้อรา จึงควรให้ใบห่างจุดน้ำค้างอย่างน้อย 3 °C
Read next
อ่านต่อ
- เครื่องมือคำนวณการปลูก · ใช้ฟรี — VPD อากาศและใบ จุดน้ำค้าง DLI และแปลง EC
- คลังพืช 209 ชนิด
- เราปลูกให้ · NÜX R&D — รับปลูกพืชวิจัยตามโจทย์ในห้องควบคุม พร้อมรายงานและข้อมูลดิบ
- คำถามที่พบบ่อย
- คุณปลูกเอง · NÜX Device + NÜX App — อุปกรณ์วัดและคุมห้องปลูก กับแอปดูแลห้องปลูก
- ประเมินราคางานปลูกวิจัย — เลือกพืชและแพ็กเกจ แล้วดูราคาประเมิน